Είσοδος

Ποιoς είναι online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 73 επισκέπτες και κανένα μέλος

Πού βρίσκεσαι:

Το περίπτερο

Παράλληλα με τη διοργάνωση του 50ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου στήθηκε ένα περίπτερο διαφορετικό από τα άλλα, στην πολυσύχναστη Αριστοτέλους, ανάμεσα Τσιμισκή και Βασ. Ηρακλείου. Εμπνευστές, δημιουργοί και... ιδιοκτήτες για οχτώ ημέρες ήταν ο Γιώργος Παλιάτσος και ο Δημήτρης Αμελαδιώτης.

Απόφοιτοι της σχολής Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης με δημιουργική αναγνωρισμένη παρουσία στο χώρο τους και ταυτόχρονα, με κάποια προβλήματα ο καθένας τους, τέτοια που τους κατατάσσουν στα ΑΜΕΑ.

Ο Γιώργος και ο Δημήτρης διαφέρουν με τρόπο... διαφορετικό.
Με ποιο τρόπο; Καλλιτεχνώντας την διαφορά....
Με ποιο μέσο; Μεταμορφώνοντας ένα κοινό και συμβατικό περίπτερο σε πολυαισθητηριακό και διαδραστικό χώρο
Για ποιο λόγο; Για την πραγματοποίηση μιας εφηβικής φαντασίωσης

«Πριν από αρκετά χρόνια κάποια στιγμή μας είχε απασχολήσει το θέμα της επιβίωσης και είχαμε αντιληφθεί ότι τα περίπτερα, τα δικαιούνται άτομα με ειδικές ανάγκες. Τότε υποθέσαμε πως αν ανοίξουμε ένα περίπτερο θα λύσουμε το οικονομικό μας πρόβλημα. Το είπαμε μεταξύ σοβαρού και αστείου. Εκεί όμως μας γεννήθηκαν για πρώτη φορά οι προβληματισμοί σχετικά με το τί μορφή θα είχε το δικό μας περίπτερο, τι θα θέλαμε να εκφράσουμε και πως σίγουρα δεν θα ήταν ίδιο με τα άλλα».

Αρκετά χρόνια αργότερα όντας καταξιωμένοι καλλιτέχνες και με λυμμένο το βιοποριστικό τους ζήτημα, κατάφεραν να πραγματοποιήσουν την εφηβική τους φαντασίωση και να στήσουν το Δικό τους διαφορετικό Περίπτερο, προκειμένου να απαντήσουν σε προσωπικές τους καλλιτεχνικές ανησυχίες.

«Το περίπτερο θεωρήσαμε ότι είναι το πιο αμφισβητούμενο κτίριο. Είναι κτίριο; Είναι ιδιωτικό ή δημόσιο; Έχει ένα τελείως δικό του ιδιόρρυθμο καθεστώς. Έτσι και εμείς με την δική μας ιδιόρρυθμη ιδέα επιδιώξαμε να βγάλουμε την τέχνη από τα στεγανά του εργαστηρίου, που ενώ θέλει να μιλήσει για καταστάσεις που βιώνουμε, είναι κλεισμένη μέσα σε γκαλερί και αναφέρεται μόνο σε λίγους, ενώ οι ίδιοι οι καλλιτέχνες συνηθίζουν να δουλεύουν με την εσωστρέφεια τους, απομονωμένοι».

Ακούγοντας αυτά τα λόγια σκεφτήκαμε πως η απομόνωση αποτελεί κοινό στοιχείο όχι μόνο για τον καλλιτέχνη, αλλά και για τον ανάπηρο και τον περιπτερά. Το περίπτερο το συναντούμε στην άκρη του πεζοδρομίου, τον ανάπηρο στην «άκρη» της κοινωνίας και τον καλλιτέχνη στην άκρη της «πραγματικότητας».

Ο Γιώργος και ο Δημήτρης, αποδεχόμενοι αυτές τις τρεις ιδιότητες τοποθέτησαν τον εαυτό τους και το καλλιτεχνικό τους δημιούργημα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

«Εμείς στο περίπτερο θέλαμε ουσιαστικά μια κατάσταση πολλών γεγονότων, μια πολυ-κατάσταση, που είχε να κάνει  με χρώματα, με σχήματα, με δράσεις και με συζητήσεις. Μας ενδιέφερε αυτή η πολλαπλή επικοινωνία. Μέσα σε αυτό υπάρχουν δικά μας κομμάτια, δεν ήταν δηλαδή τίποτα ανεξάρτητο από εμάς, οτιδήποτε και να υπήρχε ήταν σαν να θέλαμε να το βγάλουμε και να επικοινωνήσουμε με οτιδήποτε... ένα κομμάτι από αυτά ήταν η αναπηρία, την οποία πρέπει να αποδεχτούμε αν θέλουμε να κάνουμε κάτι με ειλικρίνεια. Εμείς μπορεί να κάναμε μια αναφορά για τα άτομα με ειδικές ανάγκες αλλά δεν θέλαμε να το προβάλλουμε με μια δόση υπερβολής, ή να δώσουμε μια θεατρική διάσταση. «Ο προβληματισμός που υπήρχε κατά τη πραγματοποίηση της δράσης αυτής ήταν κυρίως το κατά πόσο μπορούμε ή πρέπει να ελέγξουμε μια δράση που είναι συνεχώς εκτεθειμένη στο κοινό και το δημόσιο χώρο χωρίς να φανούμε υπερόπτες, και τέλος κατά πόσο μπορούμε ή πρέπει να δηλώσουμε άμεσα ή έμμεσα την αναπηρία μας κρατώντας το χιούμορ μας αλλά και προστατεύοντας την προσωπική μας ζωή».

Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του κάθε καλλιτέχνη δεν μπορούν να είναι απόντα από την καλλιτεχνική διαδικασία. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως συνονθύλευμα προσωπικής και κοινωνικής ταυτότητας του καθένα, μέσα στα οποία εντάσσεται και το ζήτημα της αναπηρίας.

«Όταν λέμε τέχνη έχουμε συνηθίσει να την τοποθετούμε κάπου μακριά, ή όταν λέμε καλλιτέχνης, έχουμε συνηθίσει να λέμε «Α!!! καλλιτέχνης, είναι κάτι άλλο». Για μένα η έννοια του καλλιτέχνη είναι λιγάκι συνδεδεμένη με την αναπηρία. Ωστόσο για πολλούς, είναι μια δικαιολογία στην διαφορετικότητα και λειτουργεί ως αντίδοτο στην αναπηρία. Η κοινωνία βγάζει από τον μέσο όρο τον καλλιτέχνη, δεν τον βλέπει ανταγωνιστικά, όπως και την αναπηρία, δεν την βλέπει ανταγωνιστικά. Η διαφορά βρίσκεται στο ότι η αναπηρία είναι μεγαλύτερο ταμπού. Η ίδια λειτουργία της κοινωνίας κάνει ένα άτομο που έχει αναπηρία να μειονεκτεί. Το άτομο εισπράττει ότι κάποιοι άλλοι τον θεωρούν ότι δεν είναι κομμάτι της κοινωνίας, ότι είναι λίγο πιο έξω. Η κοινωνία θέλει να σε τοποθετήσει κάπου για να μπορέσει να σε ερμηνεύσει», μας λέει ο Γιώργος.

Μέσα στο Περίπτερο υπήρχε μια ερωτική φωτογραφία μιας γυμνής γυναίκας. Την είδαν πολλοί, αλλά κανείς δεν την σχολίασε. Στα πλαίσια της δράσης του εναλλακτικού αυτού περιπτέρου, τοποθετήσαμε μια κάλπη, όπου ο καθένας μπορούσε να γράψει αυθόρμητα την γνώμη του σχετικά με το τι θεωρεί αναπηρία. Κάποιοι ενοχλήθηκαν με αυτό γιατί θεώρησαν πως η αναπηρία δεν αποτελεί βασική ιδιότητα των καλλιτεχνών και δεν πρέπει να προβάλλεται.

«Γιατί δεν κόλλησαν στο ότι είχε μια εικόνα σεξουαλική μέσα και κόλλησαν στην αναπηρία. Γιατί δηλαδή η χυδαία σεξουαλικότητα είναι πιο απενεχοποιημένη από την αναπηρία; Άμα δεν την δεχτείς, τότε πώς μπορείς να θεωρείς ότι είναι κάτι απενεχοποιημένο για σένα;»

Γιατί λοιπόν η χυδαία σεξουαλικότητα να είναι πιο απενεχοποιημένη από την αναπηρία;
Γιατί η αναπηρία πρέπει να αποτελεί ταμπού και θέμα το οποίο πρέπει να κρύβουμε και να μην προβάλλουμε, ή να ταυτίζεται μόνο με τον οίκτο, την ανημπόρια και την περιθωριοποίηση;

Οι πρωταγωνιστές της ιστορίας μας έχουν συνθέσει το παζλ της καθημερινότητάς τους με τέτοιο τρόπο που να μην προβάλλεται ή να αποκρύπτεται κάποιο κομμάτι της ταυτότητάς τους, είτε αυτή του καλλιτέχνη είτε αυτή του αναπήρου.

Το έργο τέχνης ξεκίνησε έχοντας την μορφή ενός άδειου  περιπτέρου όπου δημιουργούνταν και εκτίθονταν καθ’ όλη τη διάρκεια  κατασκευές και αντικείμενα από ευτελή υλικά, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνταν καλλιτεχνικές δράσεις μέσα και έξω από αυτό.

Τάνια Δουδούμη
Ερμιόνη Μπολέτη
Σπύρος Ψαθάς

Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Μάριο Μαρκοβίτη για την πολύτιμη βοήθεια που μας έδωσε γι’ αυτό το άρθρο.